Къырымтатар язысы ве медениети куньлери къайд этиледжек

2012 сенеси ноябрь 5-те И. Гаспринский адына кутюпханенинъ окъув залында Къырым Медениет назирлиги, И. Гаспринский адына кутюпхане, «Маарифчи» бирлешмеси, Къырымтатар Языджылары бирлигининь ишбирлигинде Къырымтатар язысы ве медениети куньлерине багъышлангъан «Ана тилимиз — гъурурымыз, барлыгъымыз» мевзусында «тёгерек маса» отькерильди.

Тедбирде Медениет назирлигининъ хадимлери, «Маарифчи» бирлешмесининъ азалары, алий окъув юртларынынъ оджалары, алимлер, Къырымтатар санаты музейининъ векиллери, языджылар, журналистлер иштирак этти.

Исмаил Гаспринский адына кутюпханенинъ мудири Гульнара ханым Ягъяева тедбирни ачаракъ, къырымтатар тилининъ зенгин ве къадимий тарихы олгъаныны, лякин онынъ бугуньки вазиети агъыр олгъаныны ве оны сакълап къалмакъ ве инкишаф эттирмек макъсадынен мезкюр кутюпхане «Маарифчи» ве башкъа тешкилятларнен бирликте энди аньанеге чевирильген тедбирлер отькергенини къайд этти.

Къырым Медениет назирлигининъ хадими Павел Рустемович Ибадлаев къырымтатар медениет оджакъларынынъ фаалиетини къыскъадан къайд этерек, тедбир иштиракчилерининъ бугуньки ишинде мувафакъиетлер тиледи.

Къырым Юкъары Шурасынынъ депутаты, Миллий Меджлисте медениет ве тасиль болюгининъ башы, «Маарифчи» бирлешмесининъ реиси Сафуре Каджаметова «Къырымда къырымтатар тили инкишафы акъкъында» мевзусында чыкъыш япты. О озюнинъ гъает тафсилятлы ве джанлы чыкъышында Украинанынъ тиль сиясети ве бунъа аит Къанун пейхасында къырымтатар тилине айырылгъан, даа догърусы, айырылмагъан ер акъкъында айтты ве бу меселени чезювде Къанун лейхасына къошма ве денъишювлер кирсетюв боюнджа Къырым Назирлер шурасында мейдангъа кетирильген иш группасына къырымтатар депутатлары ве зиялылар тарафындан ёллангъан мураджаатнынъ мундериджесинен таныш этти. Тедбир иштиракчилери огге сюрюльген теклиф ве талапларны макъулледилер.

Сафуре Каджаметова къырымтатар тилининъ бугуньки вазиети ве инкишафы акъкъында айтыр экен, тилимизнинъ гъает зенгин тарихы олгъаныны къайд этти ве къырымтатар халкъынынъ арап элифбесинден эвель къадимий хун (рун) язысы олгъаныны ве къадимий орхон-енисей языларыны огренген даниялы алим Вильгельм Томсен 1893 сенеси ноябрь айында окъуп олгъан биринджи сёзю «Танъры» (Алла) олгъан, шунынъ ичюн де Сафуре оджа эр йыл ноябрь айында Къырымтатар язысы ве медениети куньлерини кечирмекни ве буны аньанеге чевирмекни теклиф этти. «Тёгерек маса» иштиракчилери бу теклифке къолтутты.

«Голос Крыма» газетасынынъ мухбири, тарихчы Ибраим Абдуллаев тедбир иштиракчилерининъ алгъышларыны къазангъан «Эгер тилим ярын гъайып олса…» макъапесинде («Голос Крыма», 2012 сенеси ноябрь 2) котерильген меселелерни девам этерек, 1941-1944 сенелери, дженк вакътында биле Къырымда Мусульман комитетлерининъ фаалиети саесинде миллии мектеплер гъаирыдан ачылып, халкъ миллий тасильни къайгъыргъаныны ве бу эснада миллий маариф хадимлери ве медениет эрбапларынынъ ролю буюк олгъаныны къайд этти.

«Маарифчи» бирлешмеси Къырымтатар тилинде тасиль кенъешининъ ёлбашчысы Сейран Усеинов «Лугъат — тиль инкишафында муим ярдымджыдыр» мевзусында япкъан чыкъышында, эгер биз къырымтатар тилинде китаплар, лугъатларны окъумасакъ, оларны чыкъармакътан, бедава даркъатмакътан я да парагъа сатын алмакътан бир тюрлю файда олмаз. Тиль огренмек ичюн лугъатларны да бедиий китап киби окъумакъ, оны эр кунь саифелемек зарур, деди.

КъМПУ оджасы, филоло¬гия илимлери намзети Лейля Асанова къырымтатар тили ве эдебияты боюнджа кадрлар азырлав меселесине дайр чыкъышында оджаларны азырлав севиеси алчакъ олгъаныны ве окъув программаларында материаллар муреккеп олгъаныны къайд этти.

Музакерелерде чыкъышта булунгъанлар озь суаллерине толу ве къанаатлендириджи джеваплар алгъанларыны айтып, Къырымтатар язысы ве медениети куньлери аньаневий тедбир олмасына къолтуттылар.

«Маариф-информ»