Kitap fondı

Printer-friendly versionSend by email

Kitap fondı

 Bugünde-bugün kutuphaneniñ fondunda 33 biñden ziyade kitap, mecmua ve gazeta komplektleri, şu cümleden, qırımtatar tilinde – 8,1 biñ nusha, türk ve diger türkiy tillerde - 4,3 biñ nusha neşir mevdcuttır. Siyrek ve ğayet qıymetli neşirlerniñ sayısı 2,5 biñden ziyadedir.

Kitaphane fondunıñ ğayet qıymetli qısmında mevcut neşirler:

-          1608-1780 seneleri devirinde Qırım hanlığında tarih, iqtisadiyat, adliyecilik, içtimaiy yerleşüv ve demografik ceryanlar boyunca qıymeti misilsiz ilmiy materiallarğa malik Qadıasker kitapla-rınıñ 61 tomınıñ fotokopiyaları;

-          İ. Gasprinskiy neşir etken "Terciman" -"Perevodçik" (1883-1918 ss.) gazetası kollektsiyasınıñ, "Alemi nisvan" mecmuasınıñ, "Millet" ve "Vatan hadimi" (1905-1908ss.) gazetalarırınıñ mikro-filmleri;

- İsmail bey Gasprinskiy, Cafer Seydamet, Bekir Çoban-zade, Amet Ozenbaşlı, Asan Sabri Ayvazov, Osman Aqçoqraqlı, Şevqi Bektore, Arslan Kriçinskiy, Eşref Şemi-zade ve qırımtatar medeniyetiniñ diger körümli erbaplarınıñ özleri sağ ekende çıqqan neşirleri;

– Qırımda 1944 senesiniñ sürgünligene qadar neşir etilgen kitaplar;

- Rumıniya ve Türkiyede qırımtatar diasporasınıñ deviriy neşirleri -"Emel" (1930 senesi çıqıp başlağan devirden bu künge qadar) ve "Krim" mecmualarınıñ komplektleri;

- Özbekistanda (1957-1990) ana tilinde çıqqan birden-bir gazeta -"Lenin bayrağı"nıñ tolu kollektsiyası;

-"Yıldız" mecmuası (1976 senesinden başlap bu künge qadar).

 

Kitaphaneniñ fondlarında qırımtatar milliy areketi aqqında, şu cümleden Nyü-York ve Londonda, Berlin ve Varşavada, Moskva ve İstanbulda çıqarılğan neşirler keniş taqdim etilmekteler.

1991 senesi filolog-alim Basır Ğafarovnıñ vasiyetine binaen, İ. Gasprinskiy kütüphanesine taqdim etilgen kollektsiyanıñ kitapları kütüphane ve onıñ oquyıcıları içün ayrıca qıymetlidir. Kollektsiya tahminen 2 biñ kitaptan ibaret olıp, kütüphane fondunıñ eñ qıymetli ve faal işletilgen qısmını teşkil ete.

İ. Gasprinskiy adına kütüphaneniñ fondunı şekillendirüvde Rusiye Devlet kütüphanesi degerli isse qoştı. Endi teşkil olunğan kütüphane çalışıp başlağan birinci yılı qırımtatar tilinde 200-ge yaqın kitap taqdim etti.

1998 senesi Rusiye Devlet kütüphanesi İ. Gasprinskiy adına kütüphanege sürgünlikten evel neşir etilgen qırımtatar tilinde 1600 kitapnı tantanalı sürette taqdim etti.

Bundan soñ kütüphane qırımtatar edebiyatı klassigi Eşref Şemi-zadeniñ tuvğanlarından onıñ şahsiy kütüphanesinden, oquyıcılar içün büyük degerlik olğan 500-ge yaqın kitap, arhivniñ bir qısmını ve şahsiy eşyalarnı bahşış olaraq qabul etti. Kütüphane yolbaşçılarınıñ areketleri ve tırışuvları sayesinde medeniy degerliklerni qaytaruv boyunca ukraina Milliy komissiyasınıñ daimiy qoltutuvında Ferğana şeerinden (Özbekistan) İ. Gasprinskiy kütüphanesi "Qırımtatar tiliniñ frazeologik luğatı"nı tertip etici acayip tilşınas-alim Usein Kürkçiniñ arhiviniñ bir qısmını ketirmege nail oldı.

2000 senesi yanvar ayında yazıcı Reşit Muradnıñ vefatından soñ, onıñ vasiyetine binaen, kitaphanege yazıcınıñ şahsiy kitaphanesi taqdim etildi.

Bularnıñ episi 2000 senesiniñ başında kütüphaneniñ strukturasında elyazma ve arhiv materiallarınıñ mahsus bölügini ayırmağa zemin yarattı. Sektornıñ hadimleri belli qırımtatar yazıcı, alim ve cemaat erbaplarınıñ şahsiy arhivlerini tapuv, qabul etüv ve saqlav boyunca iş alıp baralar.

İ. Gasprinskiy adına kütüphane çalışıp başlağan birinci kününden berli ayrı adamlar, çeşit teşkilât ve müessiseler bağışlağan kitaplar kitaphane fondunı komplektlevda esas menbadır. Bazıda adamlar sürgünlikke özlerinen alıp ketken ve saqlap qalğan, özleri içün ğayet qıymetli kitap ve vesiqalarnı kütüphanege bağışlaylar.

Kütüphaneniñ hadimleri kütüphanege bahşış olaraq berilgen er bir faktnı oquyıcı ve cemaatçılıqqa malüm etmege tırışalar, kütüphanege etken yardımları içün öz minnetdarlıqlarını bildireler. Bu işte körgezmeli vastalar, radio, televideniye ve matbuattan faal faydalanıla. Bu acayip insanlarğa minnetdarlıq bildirip, kitaphane "Teşekkürler kitabı"nı teşkil etti, mında öz kitaplarını ediye etken er bir şahısnıñ adı, sponsorlıq yardımı köstergenlerniñ adları yazıla.